基本情報
- 植物名
- コナラ
- 科名
- ブナ科
- 利用昆虫数
- 324種
- 昆虫の種類
- 蛾: 222種, 蝶: 15種, タマムシ: 9種, カミキリムシ: 39種, キクイムシ: 2種, ハムシ: 26種, アブラムシ: 11種
植物の特徴
コナラは落葉高木(ブナ科)の植物です。
- 生活形
- 落葉高木
- 樹高・草丈
- 幹高は最大15 m、径は最大60 cm
- 分布
- 北海道・本州・四国・九州
- 生育環境
- 向陽の山野(温帯下部~暖帯)
- 比較対象
- アオナラ、テリハコナラ、マルバコナラ、タイワンコナラ
- 類似種との見分け方
- 本種の葉柄は1~1.2 cmで葉裏は灰白色。アオナラは葉裏が淡緑色で白みを欠き葉柄がやや長い。テリハコナラは葉が厚く光沢があり長楕円状披針形。マルバコナラは葉が14~16 cmで基部が円心形。タイワンコナラは葉柄が3~4 mmと短い
出典:日本の野生植物 第1巻 p.561
生態系での役割
コナラは、昆虫の食草として重要な役割を果たしている植物です。
この植物を食草として利用する昆虫は324種確認されており、生態系において多様な昆虫の生活を支える重要な植物資源となっています。
蛾では222種が確認されており、クヌギモグリチビガ、クヌギクロモグリチビガ、アズミノモグリチビガなどがこの植物を利用しています。
蝶では15種が確認されており、ムラサキシジミ、アカシジミ、ウラナミアカシジミなどがこの植物を利用しています。
タマムシでは9種が確認されており、フチトリヒメヒラタタマムシ、クロチビナカボソタマムシ、クリタマムシなどがこの植物を利用しています。
カミキリムシでは39種が確認されており、コバネカミキリ 基亜種、マツシタトラカミキリ、シロトラカミキリなどがこの植物を利用しています。
キクイムシでは2種が確認されており、ハネミジカキクイムシ、ハンノキキクイムシがこの植物を利用しています。
ハムシでは26種が確認されており、ツブノミハムシ、クワハムシ、ケブカクロナガハムシなどがこの植物を利用しています。
アブラムシでは11種が確認されており、ヤノイスアブラムシ、クヌギヘアブラムシ、カバイロトゲマダラアブラムシ (インドトゲマダラアブラムシ)などがこの植物を利用しています。
出典
- 大林 延夫・新里 達也 (2007)。日本産カミキリムシ。東海大学出版会、818p。ISBN 978-4-486-01741-7購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 広渡 俊哉・那須 義次・坂巻 祥孝 (2013)。日本産蛾類標準図鑑 3 — 第3巻。学研教育出版、359p。ISBN 978-4-05-405109-6購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 那須 義次・広渡 俊哉・岸田 泰則(編) (2013)。日本産蛾類標準図鑑 4 — 第4巻。学研教育出版、552p。ISBN 978-4-05-405110-2購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 藤沢勝利 (1985)
- 大桃 定洋・福富 宏和 (2013)。日本産タマムシ大図鑑。むし社、206p。ISBN 978-4-943955-07-8購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 那須 義次 (2022)。日本のハマキガ 2。日本蛾類学会、つくば、88p出典ページ
- 那須 義次 (2024)。日本のハマキガ 3。日本蛾類学会、つくば、155p出典ページ
- 白水 隆 (2006)。日本産蝶類標準図鑑。学習研究社、336p。ISBN 978-4-05-202296-8購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 森津 孫四郎 (1983)。日本原色アブラムシ図鑑。全国農村教育協会、545p。ISBN 978-4-88137-017-9購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 那須 義次 (2021)。日本のハマキガ 1。日本蛾類学会、つくば、171p出典ページ
- 岸田泰則 (2011)。日本産蛾類標準図鑑 1 — 第1巻。学研教育出版、352p。ISBN 978-4-05-403845-5購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 中島 秀雄・小林 秀紀 (2017)。日本の冬尺蛾。むし社。ISBN 978-4-943955-51-1出典ページ
- 岸田泰則 (2011)。日本産蛾類標準図鑑 2 — 第2巻。学研教育出版、416p。ISBN 978-4-05-403846-2購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 中村正直 (1958)
- 日本の冬夜蛾出典ページ
- 山本光人 (1979)
- 尾園 暁 (2014)。ハムシハンドブック。文一総合出版、104p。ISBN 978-4-8299-8122-1購入先(Amazonアソシエイトリンク)
- 滝沢 春雄 (2012)。日本産ハムシ科生態覚書 (6)。神奈川虫報 第177号 pp. 33-51
- 滝沢 春雄 (2011)。日本産ハムシ科生態覚書 (5)。神奈川虫報 第173号 pp. 35-51
- 滝沢 春雄 (2009)。日本産ハムシ科生態覚書 (4)。神奈川虫報 第168号 pp. 1-11
- さやばね出典ページ
- Nobuchi (1981)出典ページ
よくある疑問
- コナラにつく虫は何種ありますか?
- 昆虫植物図鑑の整理済みデータでは、コナラを食草・寄主植物として利用する昆虫を324種掲載しています。内訳は蛾222種、蝶15種、タマムシ9種、カミキリムシ39種、キクイムシ2種、ハムシ26種、アブラムシ11種です。
- コナラを食べる幼虫や昆虫を調べるには?
- コナラを利用する昆虫として、このページではコバネカミキリ 基亜種、クヌギモグリチビガ、クヌギクロモグリチビガ、アズミノモグリチビガ、カシワモグリチビガなど324種を掲載しています。各昆虫名から食草・分類・出典を確認できます。
- コナラの食草記録の出典はどこで確認できますか?
- このページの出典欄で、コナラを利用する昆虫の食草・寄主植物情報に関係する文献やデータ出典を確認できます。
この植物を利用する昆虫(324種)
蛾(222種)
- Stigmella kurokoi Puplesis, 1984
- Stigmella aladina Puplesis, 1984
- Stigmella azuminoensis Hirano, 2010
- Stigmella dentatae Puplesis, 1984
- Stigmella hisakoae Hirano, 2010
- Stigmella omeikoi Puplesis, 1984
- Vespina nielseni Kozlov, 1987
- Tischeria decidua Wocke, 1876
- Tischeria quercifolia Kuroko, 1982
- Bucculatrix comporabile Seksjaeva, 1989
- Caloptilia sapporella (Matsumura, 1931)
- Cryptolectica chrysalis Kumata & Ermolaev, 1988
- Acrocercops unistriata Yuan, 1986
- Phyllonorycter similis Kumata, 1982
- Phyllonorycter pseudolautella (Kumata, 1963)
- Phyllonorycter rostrispinosa (Kumata, 1963)
- Phyllonorycter cretata (Kumata, 1957)
- Phyllonorycter mongolicae (Kumata, 1963)
- Phyllonorycter leucocorona (Kumata, 1957)
- Thecobathra anas (Stringer, 1930)
- Ypsolopha parallela (Caradja, 1939)
- Ypsolopha parenthesella (Linnaeus, 1761)
- Depressaria irregularis Matsumura, 1931
- Depressaria irregularis Matsumura, 1931
- Deuterogonia pudorina (Wocke, 1857)
- Diurnea cupreifera (Butler, 1879)
- Schiffermuelleria zelleri (Christoph, 1882)
- Promalactis enopisema (Butler, 1879)
- Scythropiodes malivora (Meyrick, 1930)
- Rhizosthenes falciformis Meyrick, 1935
- Coleophora levantis Baldizzone & Oku, 1988
- Neoblastobasis biceratala (Park, 1984)
- Acria ceramitis Meyrick, 1908
- Psoricoptera gibbosella (Zeller, 1839)
- Teleiodes linearivalvata (Moriuti, 1977)
- Carpatolechia alburnella (Zeller, 1839)
- Pseudotelphusa incognitella (Caradja, 1920)
- Pseudotelphusa pekunensis Park, 1993
- Pseudotelphusa acrobrunella Park, 1992
- Dichomeris ustalella (Fabricius, 1794)
- Dichomeris atomogypsa (Meyrick, 1932)
- Dichomeris japonicella (Zeller, 1877)
- Faristenia quercivora Ponomarenko, 1991
- Encolapta tegulifera (Meyrick, 1932)
- Hypatima excellentella Ponomarenko, 1991
- Hypatima teramotoi Ueda, 2012
- Heterogenea asella (Denis & Schiffermüller, 1775)
- Demonarosa rufotessellata (Moore, 1879)
- Scasiba scribai (Bartel, 1912)
- Synanthedon quercus (Matsumura, 1911)
- Cossus jezoensis (Matsumura, 1931)
- Cryptaspasma marginifasciata (Walsingham, 1900)
- Cryptaspasma trigonana (Walsingham, 1900)
- Eudemis brevisetosa Oku, 2005
- Eudemis lucina Liu & Bai, 1982
- Hedya inornata (Walsingham, 1900)
- Hedya semiassana (Kennel, 1901)
- Olethreutes moderata (Falkovitsh, 1962)
- Ancylis partitana (Christoph, 1881)
- Rhopalovalva lascivana (Christoph, 1882)
- Rhopalovalva pulchra (Butler, 1879)
- Epinotia bicolor (Walsingham, 1900)
- Zeiraphera demutata (Walsingham, 1900)
- Agnidra scabiosa (Butler, 1877)
- Nordstromia japonica (Moore, 1877)
- Sabra harpagula (Esper, 1786)
- Tridrepana crocea (Leech, 1889)
- Macrocilix mysticata (Walker, 1863)
- Tethea octogesima (Butler, 1878)
- Kurama mirabilis (Butler, 1879)
- Epipsestis ornata (Leech, 1889)
- Neoploca arctipennis (Butler, 1878)
- Peratostega deletaria (Moore, 1888)
- Pseuderannis lomozemia (Prout, 1930)
- Pseuderannis amplipennis (Inoue, 1942)
- Hypomecis yuwanina (Sato, 1981)
- Paradarisa consonaria (Hübner, 1799)
- Heterarmia charon (Butler, 1878)
- Satoblephara parvularia (Leech, 1891)
- Hirasa paupera (Butler, 1881)
- Protalcis concinnata (Wileman, 1911)
- Agriopis dira (Butler, 1878)
- Agriopis dira (Butler, 1878)
- Agriopis dira (Butler, 1878)
- Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
- Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
- Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
- Erannis golda Djakonov, 1929
- Erannis gigantea Inoue, 1955
- Phigaliohybernia fulvinfula Inoue, 1942
- Phigaliohybernia fulvinfula Inoue, 1942
- Phigalia sinuosaria Leech, 1897
- Phigalia verecundaria (Leech, 1897)
- Doratoptera virescens (Marumo, 1923)
- Exangerona prattiaria (Leech, 1891)
- Plagodis dolabraria (Linnaeus, 1767)
- Cepphis advenaria (Hübner, 1790)
- Alsophila japonensis (Warren, 1894)
- Alsophila foedata Inoue, 1944
- Alsophila foedata Inoue, 1944
- Alsophila foedata Inoue, 1944
- Inurois membranaria (Christoph, 1881)
- Inurois fletcheri Inoue, 1954
- Inurois tenuis Butler, 1879
- Inurois fumosa (Inoue, 1944)
- Mixochlora vittata (Moore, 1868)
- Tanaorhinus reciprocata (Walker, 1861)
- Geometra ussuriensis (Sauber, 1915)
- Geometra dieckmanni Graeser, 1889
- Geometra valida Felder & Rogenhofer, 1875)
- Geometra glaucaria Ménétriès, 1859
- Neohipparchus vallata (Butler, 1878)
- Jodis lactearia (Linnaeus, 1758)
- Jodis praerupta (Butler, 1878)
- Comibaena amoenaria (Oberthür, 1880)
- Comibaena delicatior (Warren, 1897)
- Comibaena ingrata (Wileman, 1911)
- Hemistola tenuilinea (Alphéraky, 1897)
- Acasis viretata (Hübner, 1799)
- Trichopteryx misera (Butler, 1879)
- Electrophaes recens Inoue, 1982
- Idiotephria amelia (Butler, 1878)
- Idiotephria debilitata (Leech, 1891)
- Photoscotosia lucicolens (Butler, 1878)
- Operophtera rectipostmediana Inoue, 1942
- Operophtera japonaria (Leech, 1891)
- Operophtera japonaria (Leech, 1891)
- Operophtera relegata Prout, 1908
- Operophtera relegata Prout, 1908
- Epirrita viridipurpurescens (Prout, 1937)
- Asthena nymphaeata (Staudinger, 1897)
- Asthena ochrifasciaria Leech, 1897
- Pyrosis idiota Graeser, 1888
- Kunugia undans (Walker, 1859)
- Kunugia yamadai Nagano, 1917
- Lebeda nobilis Walker, 1855
- Antheraea yamamai (Guérin-Méneville, 1861)
- Antheraea pernyi (Guérin-Méneville, 1855)
- Saturnia japonica (Moore, 1872)
- Rhodinia fugax (Butler, 1877)
- Aglia japonica Leech, 1889
- Marumba sperchius (Ménétriès, 1857)
- Ellida branickii (Oberthür, 1880)
- Fentonia ocypete (Bremer, 1861)
- Spatalia doerriesi (Graeser, 1888)
- Phalera assimilis (Bremer & Grey, 1852)
- Phalera minor (Nagano, 1916)
- Cnethodonta grisescens (Staudinger, 1887)
- Harpyia umbrosa (Staudinger, 1892)
- Euhampsonia cristata (Butler, 1877)
- Euhampsonia splendida (Oberthür, 1880)
- Drymonia japonica (Wileman, 1911)
- Pheosiopsis cinerea (Butler, 1879)
- Peridea gigantea (Butler, 1877)
- Phalerodonta manleyi (Leech, 1889)
- Phalerodonta manleyi (Leech, 1889)
- Hexafrenum leucodera (Staudinger, 1892)
- Nephodonta tsushimensis (Sugi, 1980)
- Calliteara argentata (Butler, 1881)
- Calliteara pseudabietis (Butler, 1885)
- Calliteara lunulata (Butler, 1877)
- Calliteara conjuncta (Wileman, 1911)
- Ilema nachiensis (Marumo, 1917)
- Cifuna locuples (Walker, 1855)
- Telochurus recens (Hübner, 1819)
- Lymantria mathura (Moore, 1865)
- Artaxa subflava (Bremer, 1864)
- Sphrageidus similis (Fuessly, 1775)
- Hyphantria cunea (Drury, 1773)
- Lemyra inaequalis (Butler, 1879)
- Lemyra imparilis (Butler, 1877)
- Evonima mandschuriana (Oberthür, 1880)
- Negritothripa hampsoni (Wileman, 1911)
- Goniocraspidum pryeri (Leech, 1889)
- Catocala dula (Bremer, 1861)
- Catocala mirifica (Butler, 1877)
- Catocala duplicata (Butler, 1885)
- Catocala streckeri (Staudinger, 1888)
- Catocala nagioides (Wileman, 1924)
- Parallelia arctotaenia (Guenée, 1852)
- Thyas juno (Dalman, 1823)
- Sypnoides picta (Butler, 1877)
- Sypnoides hercules (Butler, 1881)
- Amphipyra pyramidea (Linnaeus, 1758)
- Dryobotodes pryeri (Leech, 1900)
- Xylena fumosa (Butler, 1878)
- Xylena formosa (Butler, 1878)
- Lithophane ustulata (Butler, 1878)
- Eupsilia transversa (Hufnagel, 1766)
- Eupsilia transversa (Hufnagel, 1766)
- Conistra ardescens (Butler, 1879)
- Conistra ardescens (Butler, 1879)
- Conistra grisescens Draudt, 1950
- Conistra grisescens Draudt, 1950
- Conistra nawae Matsumura, 1926
- Conistra nawae Matsumura, 1926
- Cosmia camptostigma (Ménétriès, 1859)
- Clavipalpula aurariae (Oberthür, 1880)
- Clavipalpula aurariae (Oberthür, 1880)
- Perigrapha hoenei Püngeler 1914
- Perigrapha hoenei Püngeler 1914
- Anorthoa munda (Denis & Schiffermüller, 1775)
- Anorthoa munda (Denis & Schiffermüller, 1775)
- Anorthoa angustipennis (Matsumura, 1926)
- Anorthoa angustipennis (Matsumura, 1926)
- Orthosia evanida (Butler, 1879)
- Orthosia aoyamensis (Matsumura, 1926)
- Orthosia lizetta Butler, 1878
- Orthosia lizetta Butler, 1878
- Orthosia ella (Butler, 1878)
- Orthosia limbata (Butler, 1879)
- Orthosia ijimai Sugi, 1955
- Orthosia ijimai Sugi, 1955
- Orthosia odiosa (Butler, 1878)
- Orthosia odiosa (Butler, 1878)
- Orthosia gothica (Linnaeus, 1758)
- Orthosia gothica (Linnaeus, 1758)
- Orthosia carnipennis (Butler, 1878)
- Orthosia carnipennis (Butler, 1878)
- Polia goliath (Oberthür, 1880)
- Cryptaspasma mirabilis Kuznetzov, 1964
- Cryptaspasma sp. 1
蝶(15種)
- Narathura japonica
- Japonica lutea Hewitson, 1865
- Japonica saepestriata Hewitson, 1865
- Antigius attilia Bremer, 1861
- Antigius butleri Fenton, 1882
- Wagimo signatus Butler, 1882
- Favonius jezoensis Matsumura, 1915
- Favonius orientalis Murray, 1875
- Favonius yuasai Shirôzu, 1947
- Favonius taxila Bremer, 1861
- Chrysozephyrus brillantinus Staudinger, 1887
- Chrysozephyrus hisamatsusanus Nagami et Ishiga, 1935
- Niphanda fusca Bremer et Grey, 1852
- Celastrina argiolus Linnaeus, 1758
- Erynnis montanus
タマムシ(9種)
- Anthaxia (Haplanthaxia) rubromarginata Miwa & Chûjô, 1935
- Nalanda chinensis (Obenberger, 1927)
- Toxoscelus auriceps
- Agrilus cyaneoniger E. Saunders, 1873
- Trachys variolaris E. Saunders, 1873
- Habroloma (Parahabroloma) griseonigrum (E. Saunders, 1873)
- Agrilus friebi Obenberger, 1922
- Agrilus hattorii Nakane, 1983
- Agrilus moerens E. Saunders, 1873
カミキリムシ(39種)
- Psephactus remiger remiger Harold, 1879
- Anaglyptus (Anaglyptus) matsushitai Hayashi, 1955
- Paraclytus excultus Bates, 1884
- Chloridolum (Leontium) viride (Thomson, 1864)
- Phymatodes (Phymatodes) testaceus (Linnaeus, 1758)
- Ceresium longicorne Pic, 1926
- Stenygrinum quadrinotatum Bates, 1873
- Aeolesthes (Pseudaeolesthes) chrysothrix chrysothrix (Bates, 1873)
- Aeolesthes (Pseudaeolesthes) chrysothrix fukidai Fujita, 2018
- Aeolesthes (Pseudaeolesthes) chrysothrix kurosawai (Gressitt, 1965)
- Aeolesthes (Pseudaeolesthes) chrysothrix nakamurai Kusama & Takakuwa, 1984
- Aeolesthes (Pseudaeolesthes) chrysothrix yonaguniensis (K. Ohbayashi & N. Ohbayashi, 1965)
- Neocerambyx raddei Blessig, 1872
- Chlorophorus yedoensis (Kanô, 1933)
- Clytus melaenus Bates, 1884
- Grammographus notabilis notabilis (Pascoe, 1862)
- Humeromaculatus (Humeromaculatus) japonicus (Chevrolat, 1863)
- Plagionotus christophi (Kraatz, 1879)
- Plagionotus pulcher (Blessig, 1872)
- Rhaphuma diminuta diminuta (Bates, 1873)
- Xylotrechus (Igneotrechus) rufilius rufilus Bates, 1884
- Xylotrechus (Xylotrechus) rufilius kadowakii Nakane, 1981
- Xylotrechus (Xylotrechus) cuneipennis (Kraatz, 1879)
- Xylotrechus (Xylotrechus) emaciatus Bates, 1884
- Amarysius sanguinipennis adachii Fujita, 2023
- Judolia japonica (Tamanuki, 1942)
- Leptura latipennis (Matsushita, 1933)
- Leptura ochraceofasciata ochraceofasciata (Motschulsky, 1861)
- Stictoleptura (Aredolpona) succedanea (Lewis, 1879)
- Sybra (Microzonata) kuri Ohbayashi & Hayashi, 1962
- Sybra (Microzotale) uenoi sakamotoi (Hayashi, 1958)
- Japanomesosa poecila (Bates, 1884)
- Mesosa (Aplocnemia) senilis Bates, 1884
- Mesosa (Mesosa) japonica Bates, 1873
- Mesosa (Perimesosa) hirsuta hirsuta Bates, 1884
- Pterolophia (Pterolophia) angusta (Bates, 1873)
- Pterolophia (Pterolophia) caudata caudata (Bates, 1873)
- Pterolophia (Pterolophia) tsurugiana (Matsushita, 1934)
- Pterolophia (Pterolophia) zonata (Bates, 1873)
キクイムシ(2種)
- Xylosandrus brevis (Eichhoff, 1877)
- Xylosandrus germanus (Blandford, 1894)
ハムシ(26種)
- Aphthona perminuta Baly, 1875
- Fleutiauxia armata (Baly, 1874)
- Hesperomorpha hirsuta (Jacoby, 1885)
- Dactylispa (Triplispa) angulosa (Solsky, 1872)
- Demotina decorata Baly, 1874
- Demotina decorata Baly, 1874
- Demotina fasciculata Baly, 1874
- Fidia japonica (Ohno, 1958)
- Trichochrysea japana (Motschulsky, 1858)
- Basilepta fulvipes (Motschulsky, 1860)
- Basilepta pallidula (Baly, 1874)
- Basilepta pallidula (Baly, 1874)
- Smaragdina nipponensis (Chûjô, 1951)
- Cryptocephalus (Burlinius) confusus Suffrian, 1854
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) peliopterus peliopterus Solsky, 1872
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) perelegans insulanus Chûjô, 1935
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) perelegans miyakoensis Kimotio, 1974
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) perelegans yonaguniensis Kimoto, 1974
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) scitulus Baly, 1873
- Adiscus lewisii (Baly, 1873)
- Chlamisus spilotus (Baly, 1873)
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) approximatus Baly, 1873
- Hyperaxis fasciata (Baly, 1874)
- Cleoporus variabilis (Baly, 1874)
- Cryptocephalus (Cryptocephalus) perelegans perelegans Baly, 1873
- Cryptocephalus perelegans takahasii Chûjô, 1935
アブラムシ(11種)
- Neothoracaphis yanonis (Matsumura, 1917)
- Diphyllaphis quercus (Takahashi, 1960)
- Tuberculatus indicus Ghosh, 1972
- Tuberculatus (Arakawana) stigmatus (Matsumura, 1917)
- Tuberculatus (Orientuberculoides) capitatus (Essig et Kuwana, 1918)
- Tuberculatus yokoyamai
- Cervaphis quercus Takahashi
- Eutrichosiphum pasaniae
- Greenidea kuwanai
- Greenidea nipponica
- Tuberculatus sp. A