基本情報
- 植物名
- ミズナラ
- 科名
- ブナ科
- 利用昆虫数
- 230種
- 昆虫の種類
- 蛾: 138種, 蝶: 14種, タマムシ: 7種, カミキリムシ: 59種, キクイムシ: 4種, ハムシ: 4種, アブラムシ: 4種
植物の特徴
ミズナラは落葉高木(ブナ科)の植物です。
- 生活形
- 落葉高木
- 樹高・草丈
- 幹高は最大30 m、径は最大1.5 m
- 分布
- 南千島・北海道・本州・四国・九州、南サハリン・朝鮮半島
- 生育環境
- 温帯を中心に一部は亜寒帯に及び、ブナなどと混生または純林を形成
- 比較対象
- ミヤマナラ
- 類似種との見分け方
- 本種は高木で葉は7~15 cm、堅果は2~3 cm。ミヤマナラは幹が平伏して低木状になり、葉は6~9 cmで鋭鋸歯がやや多く、堅果も小さい
出典:日本の野生植物 第1巻 p.561
生態系での役割
ミズナラは、昆虫の食草として重要な役割を果たしている植物です。
この植物を食草として利用する昆虫は230種確認されており、生態系において多様な昆虫の生活を支える重要な植物資源となっています。
蛾では138種が確認されており、カシワモグリチビガ、オスアトフサモグリチビガ、ニセクヌギキムモンハモグリなどがこの植物を利用しています。
蝶では14種が確認されており、ムラサキシジミ、アカシジミ、ウラナミアカシジミなどがこの植物を利用しています。
タマムシでは7種が確認されており、クロホシタマムシ、シリグロナカボソタマムシ、クロナガタマムシなどがこの植物を利用しています。
カミキリムシでは59種が確認されており、ウスバカミキリ 基亜種、コバネカミキリ 基亜種、マツシタトラカミキリなどがこの植物を利用しています。
キクイムシでは4種が確認されており、サクラノキクイムシ、アカマツザイノキクイムシ、カシワギキクイムシなどがこの植物を利用しています。
ハムシでは4種が確認されており、ツブノミハムシ、ケブカクロナガハムシ、キイロクワハムシなどがこの植物を利用しています。
アブラムシでは4種が確認されており、ヤノイスアブラムシ、カバイロトゲマダラアブラムシ (インドトゲマダラアブラムシ)、Tuberculatus yokoyamaiなどがこの植物を利用しています。
出典
- 大林 延夫・新里 達也 (2007)(Amazonアソシエイトリンク)
- 広渡 俊哉・那須 義次・坂巻 祥孝 (2013)(Amazonアソシエイトリンク)
- 2013(Amazonアソシエイトリンク)
- 藤沢勝利 (1985)
- 大桃 定洋・福富 宏和 (2013)(Amazonアソシエイトリンク)
- 富樫一次 (1986)
- 那須 義次 (2022)
- 那須 義次 (2024)
- 白水 隆 (2006)(Amazonアソシエイトリンク)
- 森津 孫四郎 (1983)(Amazonアソシエイトリンク)
- 那須 義次 (2021)
- 岸田泰則 (2011)(Amazonアソシエイトリンク)
- 中島 秀雄・小林 秀紀 (2017)
- 飯島一雄 (1980)
- 佐々木明夫 (1990)
- 富樫一次 (1996)
- 日本の冬夜蛾
- 滝沢 春雄 (2012)
- 尾園 暁 (2014)(Amazonアソシエイトリンク)
- Nobuchi (1979)
- 加辺正明 (1959)
- Nobuchi (1981)
よくある疑問
- ミズナラにつく虫は何種ありますか?
- 昆虫植物図鑑の整理済みデータでは、ミズナラを食草・寄主植物として利用する昆虫を230種掲載しています。内訳は蛾138種、蝶14種、タマムシ7種、カミキリムシ59種、キクイムシ4種、ハムシ4種、アブラムシ4種です。
- ミズナラを食べる幼虫や昆虫を調べるには?
- ミズナラを利用する昆虫として、このページではウスバカミキリ 基亜種、コバネカミキリ 基亜種、カシワモグリチビガ、オスアトフサモグリチビガ、ニセクヌギキムモンハモグリなど230種を掲載しています。各昆虫名から食草・分類・出典を確認できます。
- ミズナラの食草記録の出典はどこで確認できますか?
- このページの出典欄で、ミズナラを利用する昆虫の食草・寄主植物情報に関係する文献やデータ出典を確認できます。
この植物を利用する昆虫(230種)
蛾(138種)
-
Stigmella dentatae Puplesis, 1984
-
Stigmella omeikoi Puplesis, 1984
-
Tischeria decidua Wocke, 1876
-
Tischeria quercifolia Kuroko, 1982
-
Bucculatrix comporabile Seksjaeva, 1989
-
Caloptilia mandshurica (Christoph, 1882)
-
Caloptilia sapporella (Matsumura, 1931)
-
Caloptilia querci (Kumata, 1982)
-
Cryptolectica chrysalis Kumata & Ermolaev, 1988
-
Spulerina castaneae Kumata & Kuroko, 1988
-
Phyllonorycter similis Kumata, 1982
-
Phyllonorycter acutissimae (Kumata, 1963)
-
Phyllonorycter nigristella (Kumata, 1957)
-
Phyllonorycter pseudolautella (Kumata, 1963)
-
Phyllonorycter pygmaea (Kumata, 1963)
-
Phyllonorycter matsudai Kumata, 1986
-
Phyllonorycter rostrispinosa (Kumata, 1963)
-
Phyllonorycter cretata (Kumata, 1957)
-
Phyllonorycter mongolicae (Kumata, 1963)
-
Ypsolopha parenthesella (Linnaeus, 1761)
-
Depressaria taciturna Meyrick, 1910
-
Depressaria irregularis Matsumura, 1931
-
Depressaria irregularis Matsumura, 1931
-
Coleophora levantis Baldizzone & Oku, 1988
-
Coleophora quercicola Baldizzone & Oku, 1990
-
Coleophora melanograpta Meyrick, 1935
-
Neoblastobasis biceratala (Park, 1984)
-
Blastobasis sprotundalis Park, 1984
-
Acria emarginella (Donovan, 1806)
-
Gelechia anomorcta Meyrick, 1926
-
Teleiodes linearivalvata (Moriuti, 1977)
-
Anacampsis mongolicae Park, 1988
-
Dichomeris japonicella (Zeller, 1877)
-
Faristenia jumbongae Park, 1993
-
Faristenia furtumella Ponomarenko, 1991
-
Faristenia ussuriella Ponomarenko, 1991
-
Hypatima excellentella Ponomarenko, 1991
-
Cryptaspasma marginifasciata (Walsingham, 1900)
-
Cryptaspasma trigonana (Walsingham, 1900)
-
Ukamenia sapporensis (Matsumura, 1931)
-
Eudemis brevisetosa Oku, 2005
-
Eudemis lucina Liu & Bai, 1982
-
Hedya inornata (Walsingham, 1900)
-
Pseudohedya cincinna Falkovitsh, 1962
-
Ancylis partitana (Christoph, 1881)
-
Rhopalovalva lascivana (Christoph, 1882)
-
Epinotia albiguttata (Oku, 1974)
-
Zeiraphera fulvomixtana Kawabe, 1974
-
Zeiraphera demutata (Walsingham, 1900)
-
Agnidra scabiosa (Butler, 1877)
-
Nordstromia grisearia (Staudinger, 1892)
-
Macrocilix mysticata (Walker, 1863)
-
Tethea ampliata (Butler, 1878)
-
Kurama mirabilis (Butler, 1879)
-
Epipsestis ornata (Leech, 1889)
-
Demopsestis punctigera (Butler, 1885)
-
Lomographa simplicior (Butler, 1881)
-
Parabapta clarissa (Butler, 1878)
-
Hypomecis akiba (Inoue, 1963)
-
Myrioblephara cilicornaria (Püngeler, 1903)
-
Parectropis similaria (Hufnagel, 1767)
-
Larerannis filipjevi Wehrli, 1935
-
Protalcis concinnata (Wileman, 1911)
-
Agriopis dira (Butler, 1878)
-
Agriopis dira (Butler, 1878)
-
Agriopis dira (Butler, 1878)
-
Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
-
Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
-
Pachyerannis obliquaria (Motschulsky, 1861)
-
Erannis golda Djakonov, 1929
-
Erannis gigantea Inoue, 1955
-
Lassaba nikkonis (Butler, 1881)
-
Doratoptera virescens (Marumo, 1923)
-
Exangerona prattiaria (Leech, 1891)
-
Odontopera aurata (Prout, 1915)
-
Alsophila japonensis (Warren, 1894)
-
Inurois membranaria (Christoph, 1881)
-
Geometra dieckmanni Graeser, 1889
-
Geometra dieckmanni Graeser, 1889
-
Jodis lactearia (Linnaeus, 1758)
-
Comibaena amoenaria (Oberthür, 1880)
-
Electrophaes recens Inoue, 1982
-
Idiotephria evanescens (Staudinger, 1897)
-
Idiotephria amelia (Butler, 1878)
-
Operophtera brunnea Nakajima, 1991
-
Operophtera brunnea Nakajima, 1991
-
Epirrita viridipurpurescens (Prout, 1937)
-
Asthena nymphaeata (Staudinger, 1897)
-
Asthena ochrifasciaria Leech, 1897
-
Eupithecia proterva Butler, 1878
-
Eupithecia clavifera Inoue, 1955
-
Pyrosis idiota Graeser, 1888
-
Poecilocampa takamukui Matsumura, 1928
-
Malacosoma neustrium (Linnaeus, 1758)
-
Ellida branickii (Oberthür, 1880)
-
Fentonia ocypete (Bremer, 1861)
-
Spatalia doerriesi (Graeser, 1888)
-
Phalera assimilis (Bremer & Grey, 1852)
-
Harpyia umbrosa (Staudinger, 1892)
-
Euhampsonia cristata (Butler, 1877)
-
Euhampsonia splendida (Oberthür, 1880)
-
Drymonia dodonides (Staudinger, 1887)
-
Drymonia japonica (Wileman, 1911)
-
Pheosiopsis cinerea (Butler, 1879)
-
Peridea aliena (Staudinger, 1892)
-
Peridea lativitta (Wileman, 1911)
-
Peridea gigantea (Butler, 1877)
-
Phalerodonta manleyi (Leech, 1889)
-
Notodonta albicosta (Matsumura, 1920)
-
Notodonta albicosta (Matsumura, 1920)
-
Ptilodon jezoensis (Matsumura, 1919)
-
Lymantria dispar (Linnaeus, 1758)
-
Nola aerugula (Hübner, 1793)
-
Pseudoips prasinanus (Linnaeus, 1758)
-
Nycteola dufayi (Sugi, 1982)
-
Catocala dula (Bremer, 1861)
-
Catocala mirifica (Butler, 1877)
-
Catocala duplicata (Butler, 1885)
-
Catocala dissimilis (Bremer, 1861)
-
Catocala streckeri (Staudinger, 1888)
-
Catocala nagioides (Wileman, 1924)
-
Sypnoides hercules (Butler, 1881)
-
Colocasia jezoensis (Matsumura, 1931)
-
Moma alpium (Osbeck, 1778)
-
Gerbathodes paupera (Staudinger, 1892)
-
Acronicta alni (Linnaeus, 1767)
-
Acronicta catocaloida (Graeser, 1889)
-
Brachionycha nubeculosa (Esper, 1785)
-
Brachionycha nubeculosa (Esper, 1785)
-
Lithophane ustulata (Butler, 1878)
-
Lithophane venusta (Leech, 1889)
-
Eupsilia contracta (Butler, 1878)
-
Conistra fletcheri Sugi, 1958
-
Conistra fletcheri Sugi, 1958
-
Conistra nawae Matsumura, 1926
-
Conistra nawae Matsumura, 1926
-
Orthosia paromoea (Hampson, 1905)
-
Orthosia paromoea (Hampson, 1905)
蝶(14種)
-
Narathura japonica
-
Japonica lutea Hewitson, 1865
-
Japonica saepestriata Hewitson, 1865
-
Antigius attilia Bremer, 1861
-
Antigius butleri Fenton, 1882
-
Wagimo signatus Butler, 1882
-
Favonius ultramarinus Fixsen, 1887
-
Favonius jezoensis Matsumura, 1915
-
Favonius orientalis Murray, 1875
-
Favonius taxila Bremer, 1861
-
Chrysozephyrus brillantinus Staudinger, 1887
-
Chrysozephyrus hisamatsusanus Nagami et Ishiga, 1935
-
Chrysozephyrus ataxus
-
Erynnis montanus
タマムシ(7種)
-
Lamprodila (Palmar) virgata (Motschulsky, 1859)
-
Coraebus nigromaculatus Y. Kurosawa, 1953
-
Agrilus cyaneoniger E. Saunders, 1873
-
Trachys variolaris E. Saunders, 1873
-
Agrilus friebi Obenberger, 1922
-
Agrilus hattorii Nakane, 1983
-
Agrilus moerens E. Saunders, 1873
カミキリムシ(59種)
-
Aegosoma sinicum sinicum (White, 1853)
-
Psephactus remiger remiger Harold, 1879
-
Anaglyptus (Anaglyptus) matsushitai Hayashi, 1955
-
Paraclytus excultus Bates, 1884
-
Chloridolum (Leontium) viride (Thomson, 1864)
-
Poecilium quadrimaculatus (Gressitt, 1935)
-
Stenygrinum quadrinotatum Bates, 1873
-
Neocerambyx raddei Blessig, 1872
-
Chlorophorus yedoensis (Kanô, 1933)
-
Clytus auripilis Bates, 1884
-
Clytus melaenus Bates, 1884
-
Clytus raddensis Pic, 1904
-
Cyrtoclytus caproides (Bates, 1873)
-
Humeromaculatus (Humeromaculatus) japonicus (Chevrolat, 1863)
-
Plagionotus pulcher (Blessig, 1872)
-
Rhabdoclytus acutivittis acutivittis (Kraatz, 1879)
-
Rhabdoclytus acutivittis inscriptus (Bates, 1884)
-
Rhaphuma diminuta diminuta (Bates, 1873)
-
Rhaphuma xenisca (Bates, 1884)
-
Xylotrechus (Xylotrechus) cuneipennis (Kraatz, 1879)
-
Xylotrechus (Xylotrechus) emaciatus Bates, 1884
-
Trichoferus campestris (Faldermann, 1835)
-
Rosalia (Rosalia) batesi Harold, 1877
-
Thranius variegatus variegatus Bates, 1873
-
Encyclops olivacea Bates, 1884
-
Alosterna chalybeella (Bates, 1884)
-
Anoplodera (Anoploderomorpha) cyanea (Gebler, 1832)
-
Anoplodera (Anoploderomorpha) excavata (Bates, 1884)
-
Leptura modicenotata (Pic, 1901)
-
Leptura latipennis (Matsushita, 1933)
-
Necydalis (Necydalisca) harmandi harmandi Pic, 1901
-
Necydalis (Necydalisca) harmandi ogasawarai Fujita, 2018
-
Necydalis (Necydalisca) pennata Lewis, 1879
-
Mumon aegrota aegrota (Bates, 1884)
-
Rondibilis (Rondibilis) saperdina (Bates, 1884)
-
Microlera ptinoides Bates, 1873
-
Sybra (Microzonata) kuri Ohbayashi & Hayashi, 1962
-
Sybra (Sybrodiboma) subfasciata subfasciata (Bates, 1884)
-
Batocera lineolata Chevrolat, 1852
-
Arhopaloscelis nipponensis (Pic, 1932)
-
Acalolepta fraudatrix fraudatrix (Bates, 1873)
-
Monochamus (Monochamus) subfasciatus subfasciatus (Bates, 1873)
-
Mesosa (Aplocnemia) longipennis Bates, 1873
-
Mesosa (Aplocnemia) senilis Bates, 1884
-
Mesosa (Mesosa) japonica Bates, 1873
-
Mesosa (Perimesosa) hirsuta hirsuta Bates, 1884
-
Exocentrus testudineus Matsushita, 1931
-
Pterolophia (Pterolophia) angusta (Bates, 1873)
-
Pterolophia (Pterolophia) castaneivora Ohbayashi & Hayashi, 1962
-
Pterolophia (Pterolophia) caudata caudata (Bates, 1873)
-
Pterolophia (Pterolophia) leiopodina (Bates, 1873)
-
Pterolophia (Pterolophia) zonata (Bates, 1873)
-
Eumecocera argyrosticta (Bates, 1884)
-
Eutetrapha chrysochloris chrysochloris (Bates, 1879)
-
Eutetrapha chrysochloris chrysargyrea Bates, 1884
-
Glenea (Glenea) relicta relicta Pascoe, 1868
-
Glenea (Glenea) relicta izuinsulana Fujita, 1980
-
Oberea (Oberea) mixta Bates, 1873
-
Paramenesia kasugensis (Seki & Kobayashi, 1935)
キクイムシ(4種)
-
Polygraphus ssiori Niijima, 1909
-
Xyleborus aquilus Blandford, 1894
-
Xyleborus muticus Blandford, 1894
-
Xylosandrus germanus (Blandford, 1894)
ハムシ(4種)
-
Aphthona perminuta Baly, 1875
-
Hesperomorpha hirsuta (Jacoby, 1885)
-
Monolepta pallidula (Baly, 1874)
-
Cryptocephalus (Cryptocephalus) parvulus Müller, 1776
アブラムシ(4種)
-
Neothoracaphis yanonis (Matsumura, 1917)
-
Tuberculatus indicus Ghosh, 1972
-
Tuberculatus yokoyamai
-
Greenidea nipponica